• Yanıtla
  • Yeni Konu
  • Haber Ver
  • Okunmadı Say
  • Gönder
  • Yazdır
  • Favorilerime ekle
  • Yeni Anket

Gönderen Konu: Otomatik Kumanda Eleman Seçim Hesaplamaları  (Okunma sayısı 149 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Otomatik Kumanda Eleman Seçim Hesaplamaları
« : 02 Kasım 2019, 15:24:32 »
Arkadaşlar herkese merhaba. Kafama takılan bazı konular var. Tecrübeli arkadaşların tecrübelerinden de faydalanmak istiyorum. Bunlar için tablolar var fakat hem emin olmak hemde hesaplamarı öğrenmek istiyorum.
Örneğin: elimde 5.5 Kw 3 Fazlı bir asenkron motor var ve güç katsayısı CosQ=0.81 olsun.

Motorun akımını bilmiyorsak;
In=5500/(380*1.73*0.81)=10.3 A buluyoruz.

Bu motora direk yol verdiğimizi sayarsak,

Sigorta seçimi yaparken, Asenkron motor kalkışta fazla akım çektiği için C Tipi 10.3 A bir üstü olan 16 A bir sigorta seçimi yaparım.

Kontaktör seçimi yaparken, 5.5 Kw anma gücü , 12 A anma akımı olan bir kontaktör seçerim. (Kumanda devresine göre DC-AC değişebilir.)

Termik seçimi yaparken, Anma akımım 10.3 A olduğu için 9-13 A arasında bir termik seçimi yaparım.

Eğer, sigorta ile termik değilde Motor Koruma Rölesi kullanacaksam, 5.5Kw anma gücü 9-14A anma akımlı MKŞ seçimi yaparım.

Bu seçimler doğru mu arkadaşlar? Birde Eğer Yıldız Üçgen yol vereceksem seçimleri nasıl yapmam gerekir? Şimdiden çok teşekkür ederim.
 

Ynt: Otomatik Kumanda Eleman Seçim Hesaplamaları
« Yanıtla #1 : 03 Kasım 2019, 19:27:11 »
Arkadaşlar herkese merhaba. Kafama takılan bazı konular var. Tecrübeli arkadaşların tecrübelerinden de faydalanmak istiyorum. Bunlar için tablolar var fakat hem emin olmak hemde hesaplamarı öğrenmek istiyorum.
Örneğin: elimde 5.5 Kw 3 Fazlı bir asenkron motor var ve güç katsayısı CosQ=0.81 olsun.

Motorun akımını bilmiyorsak;
In=5500/(380*1.73*0.81)=10.3 A buluyoruz.


Motor etiketinin üzerinde yazılı olan güç (KW) değeri, şebeken çekilen elektriksel güç değil, motor milinden elde edeceğimiz mekanik (mil) gücü olduğudur.

Motorun şebekeden çektiği gücü bulmak için ;

Motor Mil Gücü / Verim = Motorun şebekeden çekeceği elektriksel gücü verir.

Örneğin ;

Motor etiket mil gücü       = 5.5 KW
Motor etiket verim değeri =  (Örneğin) 0,87 olan bir motorun, şebekeden çekeceği elektriksel gücü ;

5,5 KW / 0,87 = 6,3 KW olur.

Motor etiketinde 5,5 Kw yazan bir motor, tam yükte çalışma durumunda 6,3 Kw elektriksel güç harcayacaktır.
Bu sebeple hesaplamayı 5,5 Kw ile değil, 6,3 Kw üzerinden yapmalısınız.



Direk yol verme işleminde, devrede kullanılacak kontaktör ve sigorta seçiminde motor anma akımının bir üst standart değeri alınır.

Dip not = Uygulamada pratik olarak motorun çekeceği akım, motor gücünün 2 katı olarak kabul edilir.

Çeşitli uygulamalar için kullanılacak kontaktörleri seçerken kontaktörün kumanda ettiği yükün tanımlandığı kullanım kategorisi esastır.

Detaylı bilgi için bakınız sayfa 9/3  ;

http://federal.com.tr/wp-content/uploads/2015/07/kontaktorler-.pdf




Birde Eğer Yıldız Üçgen yol vereceksem seçimleri nasıl yapmam gerekir? Şimdiden çok teşekkür ederim.

Yıldız üçgen çalışma anın da, hat ve üçgen kontaktörleri üzerinden motor akımının tamamı geçmediğinden, sadece 1/√3 (1,732) =0,5773 kadarı geçmektedir.       
                                 
Bu nedenle kontaktörler motor nominal akımının 0.5773 katına göre seçilip, termik röle de bu değer aralığında seçilmelidir.

Her şeyden önemlisi,  kullanılacak malzemelerin akım taşıma kapasitesi yönünden uygunluğu yetmiyor.

Yapacağınız devrede kullanacağınız  kontaktör ve motor koruma şalteri vb. elemanların, yardımcı kontak sayısı, çalışma gerilimleri gibi özellikleri,  önceden belirleyip uygun ürün seçimi yapabilmek için, ne idüğü belli olmayan seçim cetvellerine bakmak yerine, üretici firmaların güncel ürün kataloglarında yer alan seçim cetvellerine bakarak malzemeleri tedarik yoluna gitmelisiniz.

Yanlış ürün seçimi başınızı ağırtabilir.
« Son Düzenleme: 03 Kasım 2019, 21:20:36 Gönderen: Mesut PÜRMÜSLÜ »
Aptalca sorular sorun.
Bunu yapmaya niyetiniz yoksa, aptal kalmaya devam edersiniz.

Alvan R. Feinstein
 
Bu iletiye teşekkür edenler: Teknikadam41, by lent, onurzcn1

Ynt: Otomatik Kumanda Eleman Seçim Hesaplamaları
« Yanıtla #2 : 04 Kasım 2019, 15:47:21 »
Çok teşekkür ederim Mesut bey. Federal kataloğuna bende denk geldim aradığım çoğu bilgiye ulaştım. Fakat motorun şebekeden çektiği güç için verime böldüğümüz hesabı bilmiyordum.

Dip not olarak verdiğiniz bilgide mesela benim 5.5 Kw motorum var direk yaklaşık 11A çeker deyip hesaplamalar yapmam bir sakınca doğurur mu? Yoksa 6.3 Kw üzerinden gidip 12.6 A çeker deyip hesaplamalar mı yapmam gerekir. (Sadece direk yol vermek için) Birde direk yol verirken MKŞ kullanacaksam Anma gücü 5.5 Kw için seçmem yanlış olur mu? Motorun çekeceği akım değeri MKŞ sınırları içerisinde sonuçta. Yoksa 7.5 Kw MKŞ mi seçmem gerekiyor.

Yanlış seçim yapmamak için soruyorum. Lütfen kusura bakmayın. Böyle bilgileri tecrübeli insanlardan öğrenmek gerçekten daha faydalı.
 

Ynt: Otomatik Kumanda Eleman Seçim Hesaplamaları
« Yanıtla #3 : 04 Kasım 2019, 19:23:16 »
Birde direk yol verirken MKŞ kullanacaksam Anma gücü 5.5 Kw için seçmem yanlış olur mu? Motorun çekeceği akım değeri MKŞ sınırları içerisinde sonuçta. Yoksa 7.5 Kw MKŞ mi seçmem gerekiyor.

Yanlış seçim yapmamak için soruyorum. Lütfen kusura bakmayın. Böyle bilgileri tecrübeli insanlardan öğrenmek gerçekten daha faydalı.


İsabetli ve doğru bir seçim yapmak istiyorsanız, ısrarla üretici firma kataloglarından ürün seçimi yapın derim.

Aşağıda ABB ürün kataloğundan alınmış ekran görüntülerini paylaşıyorum.

 


 




Dip not olarak verdiğiniz bilgide mesela benim 5.5 Kw motorum var direk yaklaşık 11A çeker deyip hesaplamalar yapmam bir sakınca doğurur mu?


Siz yinede motorun mil gücünü değil, elektriksel gücünü göz önünde bulundurun.
Aptalca sorular sorun.
Bunu yapmaya niyetiniz yoksa, aptal kalmaya devam edersiniz.

Alvan R. Feinstein
 
Bu iletiye teşekkür edenler: Teknikadam41, onurzcn1

Ynt: Otomatik Kumanda Eleman Seçim Hesaplamaları
« Yanıtla #4 : 04 Kasım 2019, 21:22:35 »
Çok teşekkür ederim Mesut bey. Federal kataloğuna bende denk geldim aradığım çoğu bilgiye ulaştım. Fakat motorun şebekeden çektiği güç için verime böldüğümüz hesabı bilmiyordum.

Dip not olarak verdiğiniz bilgide mesela benim 5.5 Kw motorum var direk yaklaşık 11A çeker deyip hesaplamalar yapmam bir sakınca doğurur mu? Yoksa 6.3 Kw üzerinden gidip 12.6 A çeker deyip hesaplamalar mı yapmam gerekir. (Sadece direk yol vermek için) Birde direk yol verirken MKŞ kullanacaksam Anma gücü 5.5 Kw için seçmem yanlış olur mu? Motorun çekeceği akım değeri MKŞ sınırları içerisinde sonuçta. Yoksa 7.5 Kw MKŞ mi seçmem gerekiyor.

Yanlış seçim yapmamak için soruyorum. Lütfen kusura bakmayın. Böyle bilgileri tecrübeli insanlardan öğrenmek gerçekten daha faydalı.

Motor koruma mevzusu oldukça geniş ve uygulamasında en çok hata yapılan bir konudur. Elektriğin bir çok konusunda olduğu gibi bu konuyu da hazır tablolarla standardize etmek doğru değildir. Bunların sebeplerine aşağıda değinmeye çalışacağım;

1) Mesut Bey'in de bahsettiği gibi öncelikle çıkış gücü yani  mil gücü (mekaniksel Güç) ile Giriş gücü (Elektriksel Güç) olayına dikkat etmek gerekir. Verim=Pçıkış/Pgiriş dir. Ancak Verim değeri Motorun yüklenme oranına göre değişir. Etiket üzerindeki verim değeri nominal yük değeridir ve uygulamada bir çok motor nominal yükün altında %50 hatta altında seçildiğine bir çok yerde şahit olmuşumdur. Motor cosfi değeride keza aynı şekildedir yüklenmeye göre değişir. Koruma ayar değerinde en kötü durum referans alınır bunun tespitinde de ölçüm esastır. http://www.otomasyonforum.com/index.php?topic=892.0
2) Seçilen motorun tipine/sınıfına göre demeraj akımı, verim değerleri de farklılık gösterir.
3) Uygulamada motor uçlarına düşen gerilim farklılıklarına göre sonuç değişir.
4) Kontaktör akımının yanında sınıfının doğru seçilmesi şarttır.
5) Uygun koruma elemanı seçimi için Kısadevre hesabı yapılması gerekir.
6) Kalkınma momenti yüksek yıldız/üçgen yolverme durumunda, kumanda devresi önce yıldız kontaktörü sonra ana kontaktör çekecek şekilde dizayn edilmesi şarttır. Bu durumda da yıldız kontaktör kontakları demeraj akımına dayanacak değerde seçilmelidir, zamanla yataklama,rulman arızaları bu durumu olumsuz yönde körükler. Bu nedenle hazır tablolardaki seçimlerin (nereden ve hangi değerlerler referans alınarak seçilmiş olma durumuna göre) sonu hüsran olabilir. Kalkınma momenti, yıldız kalkınma momentine çok yakın sistemlerde yıldız/üçgen yolverme doğru bir metod değildir, sürücü kullanılması gerekir.

Koruma elemanı ile anahtarlama elemanı görevleri farklıdır. Koruma elemanı değeri genel olarak hassas seçilmesi gerekir ve istisnai durumlar hariç opsiyon konulmazken (Yangınpompa gibi patlayana kadar çalışması istenen sistemlerde termik koruma konulmaz sadece manyetik koruma elemanı seçilir), anahtarlama elemanı seçiminde yukarıda belirttiğim olumsuz şartlar analiz edilerek opsiyon konulması ile anahtarlama elemanının daha uzun ömürde hizmet etmesi sağlanmış olur. Ayar mevzusunda takipli ölçüm esastır, koruma elemanlarında bulunan ayar sahasının var olma nedeni budur.

Size tavsiyem böylesine ultra geniş konularda temel bilgileri aldıktan sonra bize yönelteceğiniz detay ve lokal sorularla konuyu pekiştirmeniz olacaktır.

« Son Düzenleme: 04 Kasım 2019, 21:43:02 Gönderen: Teknikadam41 »
MAZLUMUN AHI İNDİRİR ŞAHI !
 
Bu iletiye teşekkür edenler: Mesut PÜRMÜSLÜ, onurzcn1

Ynt: Otomatik Kumanda Eleman Seçim Hesaplamaları
« Yanıtla #5 : 04 Kasım 2019, 23:46:01 »
@Mesut PÜRMÜSLÜ  ve @Teknikadam41 öncelikle sizlere verdiğiniz bilgiler için çok teşekkür ediyorum. Bu konuları biraz daha araştırıp kafama takılan noktaları soracağım. Sorduğum konular gerçekten çok geniş ve okullarda sadece elemanın ana görevinden bahsedilip geçiliyor. İş doğru elemanı seçmeye gelince hata yapmamak için insan çok tedirgin oluyor ve internette yararlı bilgi olduğu gibi yanlış bilgide çok. Bazen bir şeyler kafamızı çok karıştırıyor. Bununla ilgili elinizde daha önce yaptığınız projeler varsa alabilirsem çok güzel olur. Farklı uygulama alanlarında seçilen elemanları görmüş olurum hem. Tekrardan çok teşekkür ederim.
 
Bu iletiye teşekkür edenler: Teknikadam41